Trung tâm công nghệ sinh học Thành Phố Hồ Chí Minh
 
 
0901

Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập theo Nghị định số 263/2025/NĐ-CP của Chính phủ

Thứ sáu - 14/11/2025 15:01
Ngày 14/10/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 263/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo về cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của tổ chức khoa học và công nghệ công lập, nhân lực, nhân tài và giải thưởng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
 
Theo đó, Nghị định này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam hoặc ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng có quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Về nguyên tắc thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm, Điều 5 của Nghị định nêu rõ: 1) Thực hiện quyền tự chủ gắn với tự chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp và trước pháp luật về những quyết định của mình; đồng thời chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; 2) Quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực được Nhà nước giao và các nguồn lực khác của tổ chức khoa học và công nghệ công lập. Kinh phí ngân sách nhà nước cấp cho tổ chức khoa học và công nghệ công lập không được sử dụng để bù đắp thua lỗ từ hoạt động dịch vụ, sản xuất kinh doanh, liên doanh, liên kết. Các nguồn thu từ hoạt động dịch vụ, sản xuất kinh doanh, liên doanh, liên kết phải được hạch toán, theo dõi riêng với nguồn ngân sách nhà nước; 3) Thực hiện công khai và dân chủ trong các hoạt động của tổ chức khoa học và công nghệ công lập; 4) Tổ chức khoa học và công nghệ công lập thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính, hợp tác quốc tế, liên doanh, liên kết theo quy định tại Nghị định này.
 
Bên cạnh đó, tổ chức khoa học và công nghệ công lập có trách nhiệm thiết lập, duy trì và tổ chức thực hiện cơ chế tự kiểm soát nhằm bảo đảm tuân thủ pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và cung cấp dịch vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
 
Về tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tổ chức bộ máy, Nghị định quy định: Tổ chức khoa học và công nghệ công lập được quyết định việc thành lập, tổ chức lại, giải thể các đơn vị thuộc và trực thuộc, bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, đáp ứng các tiêu chí, điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật và chủ trương đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Tổ chức khoa học và công nghệ công lập căn cứ vào văn bản hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền xây dựng Đề án vị trí việc làm, tổ chức thẩm định và trình người đứng đầu tổ chức phê duyệt theo quy định. Tổ chức khoa học và công nghệ công lập được quyết định kế hoạch số lượng người làm việc hằng năm tại tổ chức, trong đó số lượng người làm việc hưởng lương từ ngân sách nhà nước do cấp có thẩm quyền phê duyệt.
 
Tổ chức khoa học và công nghệ công lập trên cơ sở quy định của pháp luật hiện hành liên quan có trách nhiệm xây dựng và ban hành Quy chế hoạt động nội bộ để làm căn cứ thực hiện các hoạt động của tổ chức. Quy chế hoạt động nội bộ phải được thảo luận dân chủ, công khai trong tổ chức, có sự thống nhất của tổ chức công đoàn (nếu có).
 
Quy chế hoạt động nội bộ phải bao gồm các nội dung: Quy định chi tiêu nội bộ: quy định chế độ chi tiêu của tổ chức, quản lý, sử dụng kinh phí từ nguồn ngân sách nhà nước và ngoài ngân sách nhà nước; Quy định tiền lương, thu nhập và khen thưởng; Quy định quản lý, sử dụng tài sản công; Quy định quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Quy định quản lý hoạt động hợp tác quốc tế; Quy định phân chia lợi nhuận từ việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo; Quy định về việc thành lập, tham gia thành lập, tham gia góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo; Nội quy hoạt động của tổ chức; Các quy định nội bộ khác theo quy định của pháp luật.
 
Cũng theo Nghị định, nguồn tài chính của tổ chức khoa học và công nghệ công lập gồm có: Nguồn ngân sách nhà nước; Nguồn thu hoạt động sự nghiệp; Nguồn thu phí được để lại tổ chức khoa học và công nghệ công lập để chi theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí; Nguồn vốn vay; vốn viện trợ, tài trợ theo quy định của pháp luật và nguồn thu khác theo quy định của pháp luật (nếu có). Ngoài ra, tổ chức chức khoa học và công nghệ được quyền: Quyết định mức chi trả thu nhập dựa trên hiệu quả công việc, gắn với kết quả đầu ra; Thuê chuyên gia, nhà khoa học với mức chi theo giá thị trường, không bị bó buộc bởi khung cứng như trước đây; Tự xác định mức chi chuyên môn (cao hơn hoặc thấp hơn định mức nhà nước) dựa trên khả năng tài chính và quy chế nội bộ.
 
Về phân phối kết quả tài chính trong năm, Nghị định cho phép chuyển toàn bộ phần tiết kiệm từ phần kinh phí cố định của tổ chức khoa học và công nghệ công lập (bao gồm: lương và các khoản đóng góp có tính chất lương; hoạt động bộ máy; chi thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cơ sở; chi thực hiện nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng của tổ chức) và toàn bộ kinh phí bổ sung của tổ chức khoa học và công nghệ công lập từ kinh phí nhà nước bảo đảm và duy trì hoạt động thường xuyên cho tổ chức khoa học và công nghệ công lập vào Quỹ bổ sung thu nhập của tổ chức. Đồng thời thực hiện trích lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ theo quy định tại khoản 1 Điều 17 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 ngày 14/6/2025.
 
Kết thúc năm tài chính, sau khi hạch toán đầy đủ các khoản thu, chi thường xuyên giao tự chủ không bao gồm kinh phí nhà nước bảo đảm và duy trì hoạt động thường xuyên cho tổ chức khoa học và công nghệ công lập, trích khấu hao tài sản cố định, nộp thuế và các khoản nộp ngân sách nhà nước theo quy định, phần chênh lệch thu lớn hơn chi thường xuyên giao tự chủ (nếu có), tổ chức khoa học và công nghệ công lập được sử dụng theo thứ tự như sau: Trích lập Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp tối thiểu 10%;  Trích lập Quỹ bổ sung thu nhập: Ưu tiên trích lập từ phần chênh lệch thu lớn hơn chi thường xuyên giao tự chủ (nếu có) và theo quy chế hoạt động nội bộ của tổ chức khoa học và công nghệ công lập; Trích lập Quỹ khen thưởng và Quỹ phúc lợi: Tổng hai quỹ tối đa không quá 3 tháng tiền lương, tiền công thực hiện trong năm của đơn vị; Trích lập Quỹ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành; Phần chênh lệch thu lớn hơn chi còn lại (nếu có) sau khi đã trích lập các quỹ theo quy định tại Quy chế hoạt động nội bộ của tổ chức khoa học và công nghệ công lập được bổ sung vào Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp.
Về tự chủ, tự chịu trách nhiệm về quản lý, sử dụng tài sản công và liên doanh, liên kết, Nghị định quy định rõ: Tổ chức khoa học và công nghệ công lập được quyền chủ động thực hiện hoạt động liên doanh, liên kết để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo dưới các hình thức: Thành lập doanh nghiệp; Tham gia thành lập doanh nghiệp; Tham gia góp vốn vào doanh nghiệp. Tổ chức khoa học và công nghệ công lập được quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm liên doanh, liên kết với các tổ chức, cá nhân để hoạt động dịch vụ đáp ứng nhu cầu của xã hội. Tổ chức khoa học và công nghệ công lập không được sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước để bù đắp rủi ro, thua lỗ từ hoạt động góp vốn, liên doanh, liên kết, thành lập doanh nghiệp…

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.

Các quy định tại các văn bản sau hết hiệu lực thi hành kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành: Nghị định số 40/2014/NĐ-CP ngày 12/5/2014 của Chính phủ quy định việc sử dụng, trọng dụng cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ; Nghị định số 87/2014/NĐ-CP ngày 22/9/2014 của Chính phủ quy định về thu hút cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia nước ngoài tham gia hoạt động khoa học và công nghệ tại Việt Nam; Nghị định số 27/2020/NĐ-CP ngày 01/3/2020 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 40/2014/NĐ-CP ngày 12/5/2014 của Chính phủ quy định việc sử dụng, trọng dụng cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ và Nghị định số 87/2014/NĐ-CP ngày 22/9/2014 của Chính phủ quy định về thu hút cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia nước ngoài tham gia hoạt động khoa học và công nghệ tại Việt Nam; Khoản 2, khoản 3 Điều 1, khoản 3 Điều 4, khoản 1 Điều 5, khoản 2, khoản 3 Điều 6, các Điều 22, Điều 23, Điều 24, Điều 25, Điều 26, Điều 27, Điều 28, Điều 29 của Nghị định số 18/2024/NĐ-CP ngày 21/02/2024 của Chính phủ quy định về Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước và các giải thưởng khác về khoa học và công nghệ.
 

Tác giả bài viết: Nguyễn Minh Tuấn - Phòng Hành chính Quản trị

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Lượt truy cập
  • Đang truy cập15
  • Hôm nay335
  • Tháng hiện tại70,667
  • Lượt truy cập:28532727
Liên kết web
Bộ giống vi sinh vật
0101
20210723 DG BANNER
HD
logo BQL KCNC
bpd
help bophapdien
3004