Trung tâm công nghệ sinh học Thành Phố Hồ Chí Minh

Các nhà nghiên cứu tại Weill Cornell Medicine và Trung tâm Ung thư Roswell Park đã tạo ra các tế bào CAR T biến đổi gen có khả năng nhắm mục tiêu và tiêu diệt các tế bào ung thư bàng quang (BCa - bladder cancer) một cách đặc hiệu. Thông qua nghiên cứu tiền lâm sàng, nhóm nghiên cứu do Tiến sĩ Taha Merghoub – giáo sư tại Weill Cornell Medicine đồng dẫn đầu, đã xác định protein MUC16 là mục tiêu có ý nghĩa lâm sàng đối với ung thư bàng quang, và chứng minh rằng việc đưa trực tiếp các tế bào CAR T nhắm mục tiêu MUC16 vào bàng quang thông qua ống thông có thể kiểm soát khối u bàng quang ở chuột. Các nhà khoa học cho rằng nghiên cứu của họ mở ra hy vọng rằng một phương pháp tương tự có thể mang lại hiệu quả ở người.

Nhóm nghiên cứu đã công bố kết quả của họ trên Tạp chí Y học Thực nghiệm trong một bài báo có tiêu đề “Tế bào CAR T dựa trên mesothelin bơm nội bàng quang nhắm mục tiêu MUC16 kiểm soát hiệu quả ung thư bàng quang trong các mô hình tiền lâm sàng”, với kết luận rằng những phát hiện của họ “… không chỉ xác định MUC16 là mục tiêu có ý nghĩa lâm sàng cho liệu pháp tế bào CAR T chống ung thư bàng quang, mà còn cho thấy rằng việc bơm nội bàng quang – Một con đường đưa thuốc vào cơ thể thường được dùng để chữa bệnh tiết niệu – là một chiến lược khả thi, dễ thực hiện và hiệu quả hơn để truyền tế bào CAR T chủ động chống khối u.”

Theo nhóm tác giả, mỗi năm trên toàn thế giới có khoảng 600.000 trường hợp ung thư bàng quang mới được chẩn đoán, gây ra gần 200.000 ca tử vong. Phương pháp điều trị thường bao gồm phẫu thuật cắt bỏ khối u, sau đó là hóa trị hoặc liệu pháp miễn dịch. Tuy nhiên, những phương pháp này có tỷ lệ tái phát và tiến triển cao, thường đòi hỏi phải cắt bỏ hoàn toàn bàng quang, một thủ thuật khiến cuộc sống thay đổi và có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng. “Các liệu pháp nội bàng quang là phương pháp điều trị chính đối với ung thư bàng quang (BCa), nhưng hiệu quả thấp vì độc tính và tỷ lệ tái phát”, nhóm cho biết. “Bên cạnh những khó khăn này, có một nhu cầu lâm sàng chưa được đáp ứng đáng kể, thúc đẩy sự quan tâm trở lại đối với các liệu pháp bảo tồn bàng quang cho những bệnh nhân ung thư bàng quang có nguy cơ cao, những người không đủ điều kiện hoặc không muốn cắt bỏ bàng quang”, Merghoub nói.

Tế bào CAR T là các tế bào miễn dịch được biến đổi gen để biểu hiện một protein thụ thể nhân tạo có khả năng nhắm mục tiêu cụ thể vào các tế bào ung thư. Loại liệu pháp miễn dịch này đã được sử dụng thành công để điều trị nhiều loại ung thư máu khác nhau. Tuy nhiên, thành công trong việc điều trị các khối u rắn cho đến nay vẫn còn hạn chế do những thách thức bao gồm khả năng thâm nhập khối u kém và độc tính ngoài mục tiêu. Merghoub và các cộng sự đã cố gắng khắc phục những vấn đề này bằng cách tạo ra các tế bào CAR T có tính đặc hiệu cao đối với các tế bào ung thư bàng quang và sau đó đưa chúng trực tiếp vào bàng quang thông qua ống thông, được gọi là phương pháp đưa thuốc nội bàng quang (intravesical delivery).

Nhóm nghiên cứu đã phát triển một quy trình tìm kiếm kháng nguyên, thông qua đó họ xác định MUC16 là một mục tiêu đầy hứa hẹn cho ung thư bàng quang. Họ cho biết: “Trong nghiên cứu này, chúng tôi đã tận dụng một quy trình xác định kháng nguyên bằng máy tính, ưu tiên tính đặc hiệu cao đối với khối u và biểu hiện tối thiểu trên nhiều mô, để xác định một cách hợp lý MUC16 như một mục tiêu tiềm năng cho liệu pháp tế bào CAR T hướng đến ung thư bàng quang”. Các nhà khoa học cũng lưu ý rằng MUC16 và dạng hòa tan của nó, CA-125, trước đây đã được xác định là các dấu ấn sinh học tiên lượng cho ung thư bàng quang, và MUC16 đã được nghiên cứu như một mục tiêu điều trị tế bào CAR T trong các loại ung thư khác, đặc biệt là ung thư buồng trứng.

Thông qua nghiên cứu mới được công bố, các nhà khoa học phát hiện ra rằng MUC16 được biểu hiện mạnh trên bề mặt của nhiều tế bào ung thư bàng quang, bao gồm cả các loại kháng thuốc điều trị hiện có, nhưng lại hầu như không có ở các tế bào bàng quang bình thường và các mô khỏe mạnh khác. Họ cho biết: “Với đặc điểm biểu hiện này, sự vắng mặt ở bàng quang bình thường và sự biểu hiện cao trên nhiều loại khối u bàng quang được phân tích trên tổng số 1.292 bệnh nhân, bao gồm cả những người kháng thuốc điều trị hiện có, MUC16 đã được chọn là ứng cử viên hàng đầu cho việc phát triển liệu pháp tế bào CAR T đặc hiệu cho ung thư bàng quang”.

Các nhà nghiên cứu sau đó đã tạo ra các tế bào CAR T nhắm mục tiêu vào MUC16. Trong các thử nghiệm ban đầu, các tế bào CAR T này có khả năng tiêu diệt các khối u dương tính với MUC16 được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm từ các tế bào ung thư bàng quang lấy từ bệnh nhân. Merghoub và đồng nghiệp sau đó đã thử nghiệm khả năng kiểm soát sự phát triển của các tế bào ung thư bàng quang người được cấy ghép vào bàng quang chuột của các tế bào CAR T nhắm mục tiêu MUC16. Nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng các tế bào CAR T không hiệu quả khi được tiêm qua tĩnh mạch, nhưng khi được đưa trực tiếp vào bàng quang, chúng làm giảm sự phát triển của khối u và kéo dài thời gian sống. Khi được đưa trực tiếp vào bàng quang, các tế bào CAR T không thể lan sang các bộ phận khác của cơ thể, giảm thiểu nguy cơ gây ra tác dụng phụ ở các mô khác. "Việc đưa các tế bào CAR T này vào bàng quang đã làm giảm sự phát triển của khối u ung thư bàng quang cấy ghép và kéo dài thời gian sống ở chuột mang khối u cấy ghép, cho thấy hiệu quả vượt trội so với phương pháp tiêm tế bào CAR T toàn thân thông thường", các nhà nghiên cứu lưu ý.

“Việc phát triển tế bào T biến đổi gen cho các khối u rắn gặp nhiều khó khăn, một phần là do sự biểu hiện của các kháng nguyên mục tiêu tiềm năng trong mô bình thường,” Wolchok nói. “Sử dụng hệ thống phân phối theo từng ngăn cho phép chúng ta vượt qua trở ngại này và hy vọng sẽ tiến gần hơn một bước đến việc sử dụng rộng rãi CAR và tế bào T chuyển gen cho các khối u rắn phổ biến, như ung thư bàng quang.”

“Kết quả nghiên cứu của chúng tôi xác định MUC16 là mục tiêu có ý nghĩa lâm sàng đối với liệu pháp tế bào CAR T trong điều trị ung thư bàng quang, và nhấn mạnh rằng phương pháp đưa thuốc vào bàng quang, một phương pháp thường được sử dụng trong điều trị bệnh tiết niệu, là một chiến lược khả thi, hiệu quả và dễ thực hiện để truyền tế bào CAR T,” Merghoub cho biết. “Cách tiếp cận này có thể hữu ích cho cả điều trị ban đầu ung thư bàng quang lẫn các nhóm khối u kháng thuốc, mang đến một lựa chọn điều trị hấp dẫn cho những bệnh nhân có thể có ít lựa chọn điều trị khác ngoài việc cắt bỏ bàng quang.”

Trong bài báo của mình, nhóm nghiên cứu cũng cho rằng những phát hiện của họ “… đặt nền tảng cho việc hoàn thiện các liệu pháp tế bào CAR T nhắm mục tiêu vào các kháng nguyên khác cho ung thư bàng quang.”

Nguồn: https://www.genengnews.com/topics/cancer/intravesical-car-t-cell-therapy-reduces-bladder-cancer-growth-in-preclinical-model/