Trung tâm công nghệ sinh học Thành Phố Hồ Chí Minh

Ô nhiễm vi nhựa trong môi trường. Nguồn: Shutterstock.
 

Một nghiên cứu mới do các nhà khoa học tại Viện Kim chi Thế giới (World Institute of Kimchi, Hàn Quốc) thực hiện đã phát hiện một chủng vi khuẩn axit lactic được phân lập từ kim chi, Leuconostoc mesenteroides CBA3656, có khả năng liên kết và hấp phụ các hạt nanoplastic, qua đó góp phần thúc đẩy quá trình đào thải các hạt này qua đường ruột. Phát hiện này cho thấy tiềm năng của các vi sinh vật có nguồn gốc từ thực phẩm lên men trong việc hạn chế sự lưu giữ và tích lũy của nanoplastic trong đường tiêu hóa, đồng thời gợi mở hướng nghiên cứu mới về vai trò của vi khuẩn axit lactic trong việc tương tác với các hạt vi nhựa trong cơ thể.

Nanoplastic là các hạt nhựa có kích thước siêu nhỏ, nhỏ hơn 1 micromet (μm), được hình thành trong quá trình phân hủy các vật liệu nhựa có kích thước lớn hơn. Các hạt này có thể xâm nhập vào cơ thể người thông qua thực phẩm và nước uống. Do kích thước cực kỳ nhỏ, nanoplastic có khả năng vượt qua hàng rào đường ruột và tích lũy tại các cơ quan như thận và não. Tuy nhiên, các chiến lược sinh học nhằm hạn chế sự tích lũy nanoplastic trong đường tiêu hóa hiện vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu ban đầu.

Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Bioresource Technology năm 2026, nhóm tác giả do Jisu Lee, Tae Woong Whon và Se Hee Lee đã thực hiện đã đánh giá khả năng hấp phụ nanoplastic polystyrene (PS-NPs) của các vi khuẩn axit lactic có nguồn gốc từ thực phẩm. Trong đó, L. mesenteroides CBA3656 đạt hiệu suất hấp phụ 87% trong điều kiện phòng thí nghiệm, tương đương với chủng đối chứng Latilactobacillus sakei CBA3608 (85%). Đáng chú ý, khi chuyển sang điều kiện mô phỏng môi trường đường ruột của người, hiệu suất hấp phụ của CBA3608 giảm mạnh xuống 3%, trong khi CBA3656 vẫn duy trì khả năng hấp phụ ở mức tương đối cao 57%. Những kết quả này cho thấy chủng vi khuẩn có nguồn gốc từ kim chi có khả năng liên kết tương đối ổn định với nanoplastic ngay cả trong môi trường mô phỏng đường tiêu hóa của người.
 
Nhóm nghiên cứu tiếp tục đánh giá khả năng thúc đẩy đào thải nanoplastic bằng mô hình chuột vô trùng (germ-free). Kết quả cho thấy, so với nhóm đối chứng không được bổ sung vi khuẩn, cả chuột đực và chuột cái được sử dụng chủng L. mesenteroides CBA3656 đều có lượng nanoplastic được phát hiện trong phân tăng hơn hai lần. Kết quả này cho thấy vi khuẩn có thể liên kết với nanoplastic trong đường ruột, từ đó góp phần thúc đẩy quá trình đào thải các hạt này ra khỏi cơ thể qua phân.

Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng khoa học cho thấy vi khuẩn axit lactic có nguồn gốc từ kim chi có thể tương tác với các chất ô nhiễm vi mô trong môi trường, bên cạnh vai trò truyền thống trong quá trình lên men. Những phát hiện này mở ra góc nhìn mới về các cơ chế sinh học tiềm năng có thể góp phần hạn chế sự tích lũy nanoplastic trong đường tiêu hóa.

Theo nhóm nghiên cứu, phát hiện này mở ra một hướng tiếp cận sinh học mới, khai thác các nguồn vi sinh vật từ thực phẩm lên men truyền thống để nghiên cứu các vấn đề liên quan đến sức khỏe và ô nhiễm vi nhựa. Tuy nhiên, các kết quả hiện tại mới được chứng minh ở cấp độ phòng thí nghiệm và trên mô hình chuột; do đó, cần có thêm nghiên cứu để đánh giá cơ chế tương tác giữa vi khuẩn và nanoplastic, cũng như khả năng ứng dụng trong các điều kiện thực tế.

Tài liệu tham khảo: Lee, J., Lee, M. J., Jung, M.-J., Kim, Y. B., Kim, Y., Yun, J. U., Nam, S., Oh, Y. J., Whon, T. W., & Lee, S. H. (2026). Efficient biosorption of nanoplastics by food-derived lactic acid bacterium. Bioresource Technology, 447, 134234. DOI: 10.1016/j.biortech.2026.134234.

Nguồn: National Research Council of Science & Technology. This popular fermented food may help flush nanoplastics from the body. ScienceDaily. Retrieved September 17, 2026. https://www.sciencedaily.com/releases/2026/09/260917101058.htm